Poseidon: Depremlere ve Fırtınalara Neden Olan Midye Sakallı Tanrı
Tanrı Poseidon öngörülemez kendine has mizaca sahipti. Bazen sakin ve huzurlu, bazen de ölümcül fırtınalara neden olabilirdi. Tıpkı okyanus gibi
Tanrı Poseidon öngörülemez kendine has mizaca sahipti. Bazen sakin ve huzurlu, bazen de ölümcül fırtınalara neden olabilirdi. Tıpkı okyanus gibi.
Percy Jackson’ın yazdığı popüler kitap serisinde, Yunan mitolojisini günümüz dünyasında tekrar canlandırdı. Bu seride Poseidon için “Deniz nasıl zincirlenmeyi sevmezse Poseidon da gücünü esirgemez” demektedir. Yazar bu konuda çok haklıdır; Yunan mitlerinde Poseidon gücünü her fırsatta gösterir. Onu kızdıranlar, güçlü öfkesine maruz kalırlardı. Bunun yanında, Poseidon dindar denizcilere sakin ve huzurlu seyahatler sağlardı. Poseidon, diğer Olimpos tanrıları gibi kahramanlık mitlerinde sıkça yer alır ve birçok Yunan kahramanının babasıdır. Sembolü, üç uçlu mızrak olarak bilinen tridenttir.
Dalgaların Kralı
Çoğu sanat eserinde Poseidon dalgalı bukleler ve bir geminin dibindeki midyelerin büyümesine büyük ölçüde benzeyen uzun ve kıvırcık bir sakalla tasvir edilir ve bu nedenle Poseidon’a “Midye Sakal ” lakabı takılır.
Poseidon’un egemenlik alanı olan denizler ve okyanuslar dünyanın yaklaşık dörtte üçünü kapsıyordu, bu nedenle etkisi oldukça genişti. Olimpos Tanrıları’nın çoğu Olimpos Dağı’nda bir eve sahipti, ancak Poseidon’un deniz altında kendi krallığı vardı. Okyanusun en dibinde altın mercanlardan yapılmış büyük bir sarayda yaşardı.
Poseidon, güzel bir deniz perisi olan eşi Amphitrite ve oğlu Triton ile birlikte yaşardı. Oğlunun adını tanıyor olabilirsiniz, çünkü Disney’in popüler filmi Küçük Deniz Kızı’na ilham kaynağı olmuştur. Triton, Atlantis’in kralının adıdır ve Ariel onun kızıdır.
Deniz Altında: Nereidler ve Yunuslar
Tüm su altı yaşamı, efendileri olarak Poseidon’a itaat ederdi. Bunlar balıkları, yunusları, denizatlarını ve mitolojik karakterlerdi – hippocampi (yarı at, yarı balık) ve deniz canavarları gibi – efsanevi yaratıkları da içerirdi. Poseidon özellikle yunusları çok severdi ve yardımcısı, Delphin adında bir yunustu. Delphin, deniz perisi Amphitrite’yi Poseidon ile evlenmeye ikna etti. Poseidon, teşekkürlerini göstermek için, Delphinus takımyıldızını yaratarak, Delphin’i yıldızlarda ölümsüzleştirdi.
Nereidler, her biri denizin farklı kısımlarını temsil eden 50 kardeş deniz perisiydi. Bunlar arasında tuzlu su, tatlı su, denizköpüğü gibi unsurlar bulunurdu. Bu kardeşler, Poseidon’un sarayının büyük bir kısmını oluştururdu. Kraliçe Amphitrite bunlardan biriydi ve ünlü Yunan kahramanı Achilles’in annesi Thetis de onların içinde yer alırdı.
Odysseus’a Yapılan Zulüm
Kızdırmak istemeyeceğiniz bir tanrı varsa, o da kesinlikle Poseidon olmalı. Denizci bir halk olan antik Yunanlılar için Deniz Tanrısı’nı kızdırmak büyük sorun anlamına gelirdi. Odysseus için de, Poseidon’u kızdırmak büyük bir hata oldu. Truva Savaşı’ndan sonra, Odysseus eve dönmeye çalışırken, Polyphemus adı verilen bir Tepegözün yaşadığı Kiklop’un adasına uğradı. Odysseus’un bilmediği şey, Polyphemus’un Poseidon’un oğlu olmasıydı. Odysseus Polyphemus’un gözüne bıçak saplayıp soyuyla dalga geçtiğinde, Polyphemus intikam için babasına yalvardı.
Kızdırmak istemeyeceğiniz bir tanrı varsa, o da kesinlikle Poseidon olmalı. Denizci bir halk olan antik Yunanlılar için Deniz Tanrısı’nı kızdırmak büyük sorun anlamına gelirdi. Odysseus için de, Poseidon’u kızdırmak büyük bir hata oldu. Truva Savaşı’ndan sonra, Odysseus eve dönmeye çalışırken, Polyphemus adı verilen bir Tepegözün yaşadığı Kiklop’un adasına uğradı. Odysseus’un bilmediği şey, Polyphemus’un Poseidon’un oğlu olmasıydı. Odysseus Polyphemus’un gözüne bıçak saplayıp soyuyla dalga geçtiğinde, Polyphemus intikam için babasına yalvardı.
Poseidon oğlunun adına hakaret edildiği için kırılmıştı ve intikam almak istedi. Ceza için Odysseus’un eve dönüş yolculuğuna on uzun yıl uzattı… Çünkü Odysseus’un Ithaka’daki evine dönmesinin tek yolu deniz yoluydu. Odysseus sürekli gemi kazaları yaşadı ve yolculuğunda birçok deniz canavarıyla savaşmak veya onlardan kaçmak zorunda kaldı. O kadar büyük zorluklar çekti ki, savaşa gitmek üzere on yıl önce yola çıkan mürettebatının tek sağ kalan üyesi olarak evine döndü.
Theseus, Poseidon’un Oğlu
Olimpos Tanrıları ölümlülerin ısrarlarına karşı koyamazlardı. Poseidon da sık sık dürtülerine yenik düşerdi. Prenses Aethra, Poseidon ile karşılaştığında onu baştan çıkardı ve Yunan kahramanı Theseus’u doğurdu.
Mitolojiye göre, Theseus her yıl Girit Kralı Minos’un Labirenti için talep ettiği kurbanlardan biri olarak gönüllü oldu. Kral Minos’un gemisindeyken, kral Theseus’a soyunu kanıtlamasını istedi ve bu nedenle Kral Minos, mühür yüzüğünü dalgalara attı ve Theseus’tan yüzüğü getirmesini istedi, eğer Poseidon onun babasıysa yüzüğü kolaylıkla getirebileceğini iddia etti.
Theseus dalgalara daldı ve yunuslar tarafından Poseidon’un sarayına götürüldü. Theseus’a yüzük ve birçok güzel süs eşyası verildi. Gemiye geri döndüğünde, dalgalardan tamamen kuru ve görkemli giysileriyle çıktı. Minos, bu olaydan sonra Theseus’un soyundan şüphe etmedi.
Theseus ve Poseidon hakkında başka bir efsanede, Poseidon Theseus’a üç dilek hakkı vermişti. Theseus, herhangi bir şeyi dileyebilirdi. Bir gün, Theseus’un oğlu ve Poseidon’un torunu olan Hippolytus, üvey annesine tecavüz etmeye çalışmakla suçlandı. Theseus, öfkeli ve dehşete kapılmış bir şekilde Poseidon’dan Hippolytus’u suçundan dolayı öldürmesini istedi. Poseidon bu dileğini yerine getirdi. Ne yazık ki, Hippolytus’un suçsuz olduğu ölümünden sonra ortaya çıktı.
Medusa ile İlişkisi
İlgili Yazılar
Olimpos tanrıları, çoğu zaman felaketlere neden olurlardı. Medusa ile Poseidon’un aşkı bunun kanıtıdır. Ölümcül bakışlara sahip olan Gorgon Medusa, önceleri bir canavar değildi; altın bukleli güzel bir genç kadın ve Athena’nın tapınağında bir rahibeydi.
Mitin bir versiyonunda, Medusa ve Poseidon birbirlerine âşık oldular ve ilişkileri bir sır olarak kaldı. Tanrıça Athena’nın bakire rahibesi olarak Medusa’nın cinsel ilişkilere girmesi yasaktı. Ne yazık ki, ilişkileri sonunda fark edildi ve Athena, Medusa’dan intikamını almak için onu yılan saçlı ve bakışıyla bakanları taşa çevirebilen bir Gorgon olarak lanetledi.
Medusa, Yunan kahramanı Perseus tarafından öldürüldüğünde, Poseidon’dan iki çocuğa hamile olduğu ortaya çıktı. Bu çocuklar büyülü varlıklardı: biri altın kılıcı nedeniyle Chrysaor adını aldı, diğeri ise kanatlı ilk at olan Pegasus’tu. Poseidon’un atlarla özel bir bağı vardı; daha önceki sevgilisini etkilemek için denizköpüğünden ilk atı yaratmıştı.
Poseidon ve Athena’nın Rekabeti
Poseidon ve Athena’nın ünlenmiş rekabeti vardı. Atina şehri yeni kurulduğunda, Atinalılar şehirleri için bir koruyucu tanrı seçmek istediler.
Koruyucu tanrı, vatandaşların diğerlerinden daha fazla onurlandırıp tapacakları güçlü bir tanrı olmalıydı ve karşılığında bu tanrı şehre iyilikte bulunup onları koruyacaktı. Olimpos Tanrıları bu tür bir tapınmaya bayılırlardı, çünkü bu onlara daha fazla statü kazandırırdı ve insanlardan oldukça fazla adak alırlardı. Athena ve Poseidon, o zamanlar henüz ismi olmayan bu şehir ve halkı için koruyucu tanrı olmak istediler. Şehrin şu anki adından, kimin kazandığını anlayabilirsiniz.
“Koruyucu” unvanını kazanmak için Poseidon ve Athena her ikisi de ilahi bir hediye sundular. Poseidon, şehrin tepesindeki bir kayaya (Akropolis) üç dişli çatalını vurdu ve tuzlu su kaynağı fışkırdı. Athena ise yere mızrağıyla dokundu ve yerden bir zeytin ağacı filizlendi. Atinalılar Athena’yı galip seçtiler ve şehrin adını Athena’dan türettiler. Poseidon hayal kırıklığına uğradı, ancak Atinalılar ona tapmaya devam ettiler, bu yüzden onun gazabını yaşamadılar.
Poseidon ve Olimpiyat Tanrıları: Kardeş Kardeşe Karşı
Poseidon’un rekabetçi doğası sadece Athena’ya karşı değildi, kardeşi için de geçerliydi. Mitin bir versiyonda, bazı tanrılar Zeus’un yönetiminden memnun değildi. Bu memnun olmayan tanrılar grubu, Zeus’u devirmek için Poseidon’a başvurdular. Başlangıçta Poseidon, taht onu ilgilendirmediği için reddetti; okyanuslar ona yeterliydi. Ancak yalvarmalar durmadı ve sonunda Poseidon istemeyerek olsa da kabul etti. Antik şair Homeros’a göre, Poseidon’un bu isteksizliği sonunda komployu başarısız kıldı.
Başka bir versiyonda ise, Poseidon, Athena ve Hera ile birlikte ana komploculardan biriydi. Zeus’u zincirlere bağladılar, ancak aralarında kimin onun yerine yönetici olması gerektiği konusunda tartışmaya başladılar. Onlar dikkat dağıtılırken, deniz perisi Thetis, yüz tane eli olan Briareus’u çağırarak Zeus’u serbest kalmasına yardım etti. Böylece Zeus zincirlerinden kurtuldu, diğer tanrılar cezalandırıldı ve Poseidon, Truva Savaşı’nın yapıldığı yer olan Truva’nın güçlü duvarlarını yapmak için Apollo’ya yardım etmek zorunda kaldı.
Poseidon Kronos’un Devrilmesine Destek Oldu
Tanrıların sonsuz yaşam süreleri olduğu için aralarında zaman zaman felaketle sonuçlanan tartışmaları olması kaçınılmazdı. Olimpos tanrılarının hükümranlığından önce Titanların hükümranlığı vardı. Kronos, onların lideriydi ve Zeus, Poseidon, Hades, Demeter, Hera ve Hestia’nın babasıydı. Ancak Kronos’un bir çocuğu tarafından devrileceği kehaneti vardı, bu yüzden Titan bütün çocuklarını yedi.
En küçük oğlu Zeus, annesi tarafından kurtarıldı; annesi Zeus’un yerine Kronos’a bir taş verdi ve böylece Kronos aldatıldı. Zeus, periler tarafından büyütülmek üzere saklandı. Zeus tamamen büyüdüğünde, babasının yanına geri döndü ve ona özel sihirli bir içecek verdi. Bu içki Kronos’un kusmasına neden oldu ve bu kusma neticesinde tüm çocuklar tamamen büyümüş olarak midesinden ortaya çıktılar. Kardeşler birlikte Kronos’u yenilgiye uğrattılar.
Poseidon, 12 büyük Olimpos tanrısından biri haline geldi, ancak en büyük güce sahip olan üçlü Zeus, Poseidon ve Hades kardeşlerdi. Kronos’un düşüşünden sonra dünya bölümlendirilirken, her kardeş kura ile bir pay aldı. Zeus, Gökyüzü’nü, Poseidon, Deniz’i ve Hades ise Yeraltı dünyasını aldı.
Günümüz Dünyasında Poseidon
Bugün, Poseidon’un etkisini sörfçü, balıkçı, cankurtaran veya denizcilerin sembollerinde görebilirsiniz. Midye sakalı ile hemen gözünüze çarpar.
Antik Poseidon anıtları hala ayakta duruyor. Atina’nın güneyindeki Sounion Burnu’ndaki Poseidon Tapınağı bir harabe olmasına rağmen hala ziyaret edilebilir durumda. Günbatımında deniz ve tapınak manzarası muhteşemdir. Poseidon, çeşme tasarımları için de sıkça ilham kaynağı olmuştur, örneğin Worcestershire’daki Witley Court ve Bahçeleri’ndeki Poseidon çeşmesi gibi.
Okyanusun öngörülemezliği, yıkıcı gücü ve sakinleştirici etkisi, hepsi Yunan mitolojisinde Poseidon’un ruh haline atfedilir. Denizciler, tanrıyı onurlandırırsa harika bir yolculuk yapabilirlerdi. Ancak Poseidon kızdırılırsa ceza yıkıcı olurdu, Büyük bir fırtına sonrası parçalanmış bir gemi Poseidon’un öfkesini yansıması olduğu düşünülür.
Çeviri: Bülent Pekardan
Bizi takip edin ve paylaşın
0
20
20
Kaynak
THE COLLECTOR