Arnavutluk Yolculuğu: Yeraltı Sığınaklarının Ardındaki Tarih

20.yy’ın neredeyse yarısını dünyanın geri kalanından soyutlanmış geçiren Arnavutluk, son zamanlarda sıradışı ve düşük bütçeli bir istikamet olarak Avrupa seyahat güzergahları arasına girmesi dışında bir şekilde gizemler diyarı olarak kaldı.  

“Kartallar diyarı”, daha çok fırtınalı komünist geçmişiyle (etrafa yayılmış yaklaşık 750.000 beton sığınak, hala bunu kanıtlamaktadır) biliniyor olsa da, zengin ve çeşitli tarihsel ve kültürel mirasa sahiptir. Arnavutluğun antik şatolarını incelemenin en iyi yolu, özellikle de zamanınız kısıtlıysa ve ülkenin şaşırtıcı otobüs sistemini çözümlemeye meraklı değilseniz, içinde yaşanılıp çalışılan Dünya Mirası Siteleri ve etnografik müzeleri içeren bir araba yolculuğudur.   

• Çingeneler Diyarı ‘Romanya’

İşkodra

Kültürel keşfinize kuzeyden başlayın. İki nehirlerin buluşma noktasında elverişli coğrafi konumu ve Adriyatik Denizi’ne çok yakın olması nedeniyle önemli bir ticaret kasabası olan İşkodra, müzik ve edebi gelenekleri sayesinde ülkenin kültürel başkenti olarak kabul edilmektedir.

M.Ö. 3. Yüzyıldan itibaren ilk olarak İliryalılar ve daha sonra Romalılar için kale vazifesi gören İşkodra, aynı zamanda ülkenin en eskisi olan etkileyici Rozafa Kalesi’ne (yapımına dair buraya gömüldüğü rivayete dilen eşi de kapsayan aynı derecede etkileyici bir efsane vardır) de ev sahipliği yapmaktadır.

Tradita G&T yemek ya da bir gece kalmak için mükemmel, geleneksel olarak dekore edilmiş bir butik oteldir.

• Ekim Ayında Kültürel Bir Gezi İçin Nereye Gidilmeli?

Kroya

Arnavutluk’un kültür başkentinden güneye, tarihi başkenti Kroya’ya gidin. Bu ülkeye yapılan hiçbir seyahat, Arnavutluk’un 500 yıl önce Osmanlı’ya direnişe liderlik eden ulusal kahramanı İskender Bey ile aynı adı taşıyan bu kasabaya uğramadan tamamlanamaz. İskender Bey bir süre için burada konuşlanmıştı ve Kroya Arnavutlar için neredeyse kutsal bir şehir olarak kabul ediliyor.

Burada ana turistik yerleri birkaç saat içinde keşfedebilirsiniz – hepsi Kroya Kalesi’nin içinde bulunan İskender Bey Müzesi, Ulusal Etnografya Müzesi ve sıkışmış Bektaşi Tekkesini içerir. Yalıtılmış tepebaşı konumu ile kale, gezinmek ve sabah erken saatlerde tur otobüslerinin hücumuna uğramadan, geleneksel pazarda dolaşmak için(sadece duvarların dışında) çekici bir yer.    

Hotel Panorama Kroya’nın tartışmasız manzaraları ve konumu, yalnızca 35 km uzaklıktaki başkent Tiran’ın kalabalığına ilerlemek için acele etmeyen herkes için mükemmel bir seçimdir. Öylesine geçenler için Bar Restaurant Alba (kale duvarlarının içinde) bir kahve içmek yada öğle yemeği için uygun bir mekan.

• Predjama Kalesi: Slovenyalı Robin Hood’un Yaşadığı Ünlü Kale

Berat

Kroya yada Tiran’dan güneye ve ülkenin iç kesimlerine, Loşna ve SH4 karayolu üzerinden Berat’a doğru devam edin. Oraya Elbesan’dan geçerek de gidebilirsiniz; haritada nasıl görünürse görünsün bu rotanın en az bir saat ya da daha uzun sürdüğünü göz önünde bulundurun. ‘Bin pencereler şehri’ olarak bilinen Berat, Osumi Nehrinin iki yakasındaki etkileyici Osmanlı ‘yayılımı sayesinde Arnavutluk seyahat alanında başrol oynamaktadır.     

UNESCO listesinde yer alan eski Mangalem Mahallesi dar, parke taşlı sokakları ile dolaşmak için inanılmaz derecede cazip bir alandır. Halen kullanılmakta olan Kalaja kalesine bir tırmanış sizi şehri çevreleyen dağlar ve aşağıdaki kentin dramatik manzarasıyla ödüllendirecek. Meryemin Ölümü Kilisesi içine yerleştirilmiş Onufri Müzesi’ndeki 16.yy sanat eserlerini inceleyin; burası, 18. yüzyıldan kalma kalenin en büyük kilisesidir. Tepenin aşağısında, eski bir 18.yy Osmanlı evine konumlanmış Etnografya Müzesi’nde Arnavutluk geleneksel kültüründen eserler sergileniyor.  

Berat en azından bir yada iki gece geçirmek isteyeceğiniz bir yer ve kalmak için Mangalem Mahallesi’nin kalbindeki bir aile işletmesi olan Hotel Osumi’den daha iyi bir yer yok. Akşam yemeği ve manzara eşliğinde içeceğinizi yudumlamak için köprüyü geçip Antigone’a veya Hotel Tomori’deki çatı restaurantına doğru gidin.

• Malmö Rehberi: İsveç’in Tasarım Başkenti Malmö’de Yürüyüş Turu

Ergiri Kasrı

Arnavutluk’un bu kuzey-güney kültürel turunun son durağı olan Ergiri, 2008 yılında Berat ile birlikte Unesco Dünya Mirası Listesi’ne eklenen başka bir önemli Osmanlı şehridir. Oraya gitmenin en iyi yolu, Kuzeyde Loşna’ya doğru geri dönüp olağanüstü Tepedelen semti ve Lord Byron’ın Arnavutluk’a mektuplar’ındaki ünlü tasviri herkesçe bilinen Drino vadisi üzerinden SH4’ü takip etmektir.   

Ergiri merkeze doğru tırmanan çoğunlukla tek yönlü yol üzerinden ilerlerseniz, kireç taşı döşenmiş Eski Şehir’in büyüsüne kapılacaksınız; ki burası aynı zamanda Arnavutluk’un en ünlü yazarı İsmail Kadare’nin de doğum yeridir. Nefes kesici vadi manzaraları için etkileyici Ergiri Kalesi’ne doğru bir yürüyüşe çıkın yada arabayla da ilerleyebilirsiniz; burası muhtemelen ülkedeki en iyi manzaraya ev sahipliği yapıyor; Artillery Galerisi, Ordu Müzesi (eski hapishaneye iliştirilmiş) ve Ergiri Müzesi ile tarih dozunuzu karşılayın. Gerçek Arnavutluk ruhuna dair bir fikir edinmek isterseniz, kale duvarları içinde, 1957’de Tiran yakınlarında inişe zorlanan ABD Hava Kuvvetleri uçağının iskeletini bulabilirsiniz. Eski Kent’te Arnavutluk’un kötü şöhretli komünist diktatörü Enver Hoca’nın eski evine konumlanmış olan Etnografya Müzesi’ni yada her biri 18 ve 19. Yy Osmanlı malikanelerinin iyi örneklerinden olan Zekate Evi ve Skenduli Evi’ni ziyaret edebilirsiniz.

300 yıllık Ergiri Hotel’inde bir gece geçirebilir ve kuzeye doğru dönmeden yada Arnavutluk riviyerasına doğru ilerlemeden önce, tam da Eski Şehir’in merkezinde bulunan Kujtimi Restaurant’da geleneksel yerel yiyeceklere doyabilirsiniz.  

• Zürih Rehberi: Zürih’te Yerli Biri Gibi Yaşamak

Araba Yolculuğu Tüyoları

Başkent Tiran’da araba kiralamak için birçok seçenek var ya da sınırın hemen karşısındaki Podgorica, Karadağ’dan bir tane almayı düşünün (Arnavutluk sigortasının dahil olduğundan emin olun).

Arnavutluk’un acımasız yol koşullarına dair ünü ne yazık ki bir abartı değil; ancak son birkaç yılda ve kuzeyden güneye büyük gelişmeler kaydedildi; deneyimli bir sürücü büyük otoyollarda çok fazla altyapı sorunuyla karşı karşıya kalmamalı.

Yol boyunca işaretleme istemi oldukça yeterlidir; benzin ve kahve ihtiyacınızı karşılayacak temiz petrol istasyonlarına da sıklıkla rastlarsınız.  

Sadece ara sıra rastlanan minibüs benzeri araçlar, bıçkın şoförler veya nereden çıkacağı belli olmayan kaçak inek veya koyun sürülerine dikkat edin.  

Çeviri: Zeynep Şenel Gencer