Ateş dansları, hayvan maskeleri ve zarif kostümlerle tamamlanan Budist krallığının en görkemli festivallerine daha yakından bakıyoruz…
Bhutan’ın festivalleri ya da yerel olarak bilinen adıyla ‘tshechu’, Bhutan kültürü ve tarihinde önemli bir rol oynar. Genellikle tarihi olayları canlandırırlar ve insanların sosyalleşmesi, en iyi gho (erkekler için cübbe) ve kira (kadınlar için kıyafet) giymeleri, kendilerini kötü karmadan arındırmaları ve kutsanmayı hak etmeleri için bir fırsattır.
Yaşlılar için festivaller öbür dünya için hazırlıklara başlama şansını temsil eder. Hayvanların ölümün efendisinin saray görevlileri olduğuna inanılır, bu nedenle yerel halk yaşlıların maskeli dansçılar tarafından giyilen hayvanları teşhis edebilmeleri halinde öbür dünyada doğru yola yönlendirileceklerine inanır.
1- Paro Tshechu
Bhutan’ın en büyük ve en popüler festivali ilkbaharda, ikinci Bhutan ayının 10. gününde gerçekleşir. Paro Tshechu’nun geçmişi 1644 yılına dayanmakta olup, festivalin yapıldığı görkemli Paro Dzong’un inşasının ardından maskeli danslar, müzik ve geleneksel şarkılarla büyük bir kutlama başlamıştır.
Bugünlerde festival, Budizm’i Bhutan’a tanıtan Guru Rinpoche’nin anısına düzenleniyor. Beşinci ve son gün festival, Dzong’un duvarında Guru Rinpoche’nin bir thangka’sının (tüm festivallerde görülen işlemeli resim) açılmasıyla başlar. Bu kutsal sanat eserini görmenin kişinin günahlarını temizleyeceğine inanılır. Thangka’nın açılmasının ardından Guru Rinpoche’nin sekiz tezahürünü yeniden canlandıran muhteşem maskeli danslar sergilenir.
2- Punakha Drubchen & Punakha Tshechu
Yine mart ayında düzenlenen bu iki festival, Bhutan’daki festivallerin manevi ve tarihi önemini ortaya koymaktadır. Punakha Drubchen’in geçmişi 17. yüzyıla dayanır ve Bhutan’ın işgalci Tibet güçlerine karşı kazandığı zaferin kutlamasıdır. Budist aziz Zhabdrung Ngawang Namgyal ülkeyi zafere taşımıştır. Etkinlik sırasında savaşın hikayeleri danslar ve yeniden canlandırmalarla anlatılır.
Punakha Drubchen’den hemen sonra başlayan Punakha Tshechu, Guru Rinpoche’yi onurlandırmak için 2005 yılında başlatılmıştır. Etkinliğin en önemli özelliği, izleyenlerin günahlarını temizlemek için Guru Rinpoche’nin yer aldığı bir thangka’nın açılmasıdır. Etkinlik Punakha Dzong manastırında gerçekleştirilmektedir.
3- Kurjey & Nimalung Tshechus
Bhutan’ın Bumthang bölgesi, Guru Rinpoche’nin Budizm’i ülke geneline yaydığı yer olması nedeniyle ülkenin ruhani gelişiminde önemli bir rol oynamıştır. Kurjey Tshechu, haziran ayında Bhutan’ın en kutsal tapınaklarından biri olan Kurjey Lhakhang’da gerçekleşen bir günlük bir festivaldir. Tapınak kompleksi üç tapınaktan oluşmakta olup bunlardan biri Guru Rinpoche’nin bedeninin izini taşıyan bir mağaraya ev sahipliği yapmaktadır.
Ülkenin dört bir yanından insanlar Guru Rinpoche’ye saygılarını sunmak ve kutsanmak için Kurjey Tshechu’ya katılır. Diğer festivallerde olduğu gibi keşişler Guru Tshengye ve Shinjay cham gibi önemli danslar sergiler. Festival Guru Rinpoche’nin sekiz tezahürünü gösteren büyük bir thangka’nın açılmasıyla sona erer.
İlgili Yazılar
Nimalung Tshechu, Kurjey Tshechu’dan hemen önce gerçekleşen bir başka festivaldir. Daha yerel ve daha az kalabalık olan bu festival üç gün sürmekte ve yakınlardaki Chumey köyünde düzenlenmektedir.
4- Thimphu Tshechu
Bhutan’ın en büyük sonbahar festivallerinden biri Thimphu Tshechu’dur. Eylül ayında görkemli Tashichho Dzong manastırının avlusunda gerçekleşir ve üç gün sürer – her ne kadar tanrılar için birkaç gün ve gece dua ve ritüellerle devam etse de, Bhutan’ın dördüncü laik hükümdarı olan Gyalsey Tenzin Rabgye, festivali Guru Rinpoche’nin doğumunu anmak için 1670 yılında başlatmıştır.
Tüm Bhutan festivallerinde olduğu gibi, etkinliğe heyecan verici, yüksek enerjili danslar hakimdir. Bunlar arasında her zaman mevcut olan Guru Tshengye (Guru Rinpoche’nin sekiz tezahürü), Shawa Shachi (Geyiklerin Dansı), Korkunç İlahların Dansı ve Kremasyon Toprakları Lordlarının Dansı yer almaktadır.
5- Jambay Lhakhang Drup
Her yıl Ekim veya Kasım aylarında gerçekleşen Jambay Lhakhang Drup, Bhutan’ın en büyüleyici ve çarpıcı festivali olabilir. Bhutan’ın en eski ve en kutsal tapınaklarından biri olan Jambay Lhakhang’da, Bumthang Vadisi’ndeki Bumthang Chhu Nehri’nin yanında gerçekleşir.
Efsaneye göre Tibetli bir kral – Songtsen Gambo – 7. yüzyılda Himalayalar boyunca uzanan bir dişi şeytanı yenmek amacıyla bir günde 108 tapınak inşa etmiştir. Tapınaklar, bölgeyi onun kötülüğünden kurtarmak için sonsuzluğa doğru uzanmaktadır. Jambay Lhakhang, iblisin sol dizini yere bastıran bu 108 tapınaktan biriydi.
Jambay Lhakhang Drup her yıl tapınağın inşasını kutlamak için düzenlenir ve diğer tüm festivaller gibi Guru Rimpoche’yi onurlandırır. Beş gün süren festival boyunca farklı danslar sergilenir ancak en kutsal ve göz alıcı iki dans Tercham ya da çıplak dans ve daha sonra çocuk sahibi olmaları umuduyla kısır kadınları kutsamak için yapılan bir ateş dansı olan Mewang’dır.
Gece yarısına doğru 16 erkek tapınağın etrafında çırılçıplak dans eder. Bu dansı 8. yüzyılda bir grup yerel erkeğin, bölgede kargaşaya neden olan şeytanları büyülenmiş ve zararsız hale getirmek için yaptığına inanılmaktadır.
Çeviri: Bünyamin Tan
Yazan: Kav Dadfar
Bizi takip edin ve paylaşın
0
20
20
Kaynak
wanderlust
