Musul Saldırısında IŞİD’den Geri Alınan Irak Sit Alanları


IŞİD terör örgütünden Musul ve Irak şehirlerini geri almak için yapılan askeri saldırı IŞİD’in yıkıma uğrattığı ve yağmaladığı birçok tarihi sit alanının geri alınması ile de sonuçlandı.

Saldırı Irak ordusu ve (ülkenin özerk bir bölgesi olan) Irak Kürdistan’ı tarafından desteklenen bir Kürt birliği olan Peşmerge tarafından gerçekleştiriliyor. Ülkelerin koalisyonu tarafından yapılan hava saldırıları bu kara birliklerini destekliyor. Amerikan Özel Kuvvetleri de aynı zamanda sahada ve mücadeleye yardım ediyorlar. Kuvvetler Musul’un merkezden uzak bölgelerini geri aldı ve kara birlikleri merkeze doğru ilerliyor.

Birlikler ilerledikçe birçok tarihi sit alanını geri aldı ve sit alanlarının durumu hakkında raporlar ortaya çıkıyor:

Khorsabad
Khorsabad

Khorsabad

Peşmerge birliği sit alanını geri almadan önce IŞİD savaşçıları Kral II. Sargon  (saltanatı yaklaşık M.Ö 721-705 olan) tarafından inşa edilen antik bir Süryani başkenti olan Khorsabad’ı son derece yıkıma uğratmış ve yağmalamıştır.

Hollanda’da Leiden Üniversitesi’nde doktorasını tamamlayan Kürt arkeolog Dlshad Marf Zamua heykel ve kraliyet yazıtlarının birçok parçasının bulunduğunu ve korunmaları için Akre Eski Eserler Müdürlüğü’ne gönderildiğini söyledi. Kürtçe bir haber metni parçalardan birkaçının resmini paylaştı.

Musul savaşı sırasında Kürtçe-İngilizce tercüman olarak çalışan Marf Zamua savaş bittiğinde Khorsabad’a gitmeyi ve diğer antik Süryani şehirlerinin kalıntılarını ziyaret etmeyi planladığını söyledi.

nimrud-saldirisi

Mar Behnam

Uluslararası Süryani Haber Ajansı’nın belirttiğine göre, birlikler yakın zamanda yaklaşık 1500 yıl önce inşa edilen Hristiyan manastırı olan Mar Behnam sit alanını geri aldı. IŞİD manastırın çoğunu yıkıma uğratmıştı. Haber ajansı bu yapıların içerisindeki sanat eserleri ve yazıtlar tahrip edilirken IŞİD tarafından yapılan duvar yazılarının geride kalan yapıları kapladığını bildirmiştir.

Ajans geride kalan yapılarda; tüm haçların kaldırıldığını, duvarlara dini yazıların kazındığını ve manastırı inşa eden Süryani Kralı Benham’a ait tüm göndermelerin ortadan kaldırıldığını belirtmiştir. Geride kalan yapılarda rahiplerin yatak odalarının IŞİD tarafından hücrelere dönüştürüldüğünü bildirmiştir.

Toronto Üniversitesi’nde Süryanice (eski Suriye’ye ait bir lehçe) uzmanı olan Amir Harrak ‘‘Bu berbat, iğrenç bir şey’’ dedi. Mar Behnam’ı en son ziyaret eden insanlardan biri olan Harrak 2014 Haziran’da IŞİD ele geçirmeden sadece iki ay önce sit alanından ayrıldı. Musul yerlisi olan (1977’de ayrıldı.) Harrak IŞİD’in tarihi sit alanlarını tahrip ederek Müslümanlara, Hristiyanlara ve tüm Iraklılara hakaret ettiğini belirtti.

Harrak Irak’ta IŞİD tarafından tahrip edilen birçok sit alanında yazıt ve sanat eserlerinin yaklaşık 700 fotoğrafını çekti. Fotoğraflar; Harrak’ın gelecek nesillerin sit alanlarını öğrenmelerini, çalışmalarını ve takdir etmelerini sağlayacağını umduğunu söylediği halka açık mevcut veritabanının bir parçasıdır. Yine de Harrak IŞİD’in tahrip ettiği yazıt ve sanat eserlerinin yerinin doldurulamaz olduğunu söyledi.

IŞİD terör örgütü Nimrud antik kentinin çoğunu yıkıma uğratmasına rağmen bu yazıt da dahil olmak üzere bazı eserler kalmıştır. Fotoğraf: John Beck
IŞİD terör örgütü Nimrud antik kentinin çoğunu yıkıma uğratmasına rağmen bu yazıt da dahil olmak üzere bazı eserler kalmıştır. Fotoğraf: John Beck

Nimrud

I. Ashurnasirpal (saltanatı M.Ö. 883-859 olan) Nimrud antik kentini Asur’un başkenti olarak kullandı ve orada büyük bir saray inşa etti. IŞİD buldozer ve dinamitler kullanarak sit alanının büyük bir çoğunluğunu yıkıma uğrattı ve yağmaladı.

Bu sit alanı yakın bir zamanda geri alındı ve fotoğraflar antik sarayın çoğunun yıkıldığını ve birçok yazıt ve sanat eserlerinin paramparça edildiğini göstermektedir. Ancak hepsi kaybolmamıştır çünkü aynı fotoğraflar zarar görmüş bir durumda olsalar da pek çok sayıda yazıtın ve bazı sanat eserlerinin bile kurtulduğunu göstermektedir.

Iraklı arkeologlar sit alanına geldiler ve daha fazla yıkım ve yağmalanmayı önlemek için güvenlik sağlandı.

IŞİD Irak’ın En Eski Manastırını Yerle Bir Etti

Çeviri: Belgin AVŞAR

Kaynak: livescience

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

log in

reset password

Back to
log in