Arkeoloji ve Gezi Kültürü Dergisi

İsrail’in Gelişmesinde Develerin Payı!!!

0 25

İbrahim, Yusuf ve Yakup peygamberlerin İncil’deki hikayelerinde develerden yük hayvanı olarak bahsedilir. Ancak arkeologlar Patrikler Çağı (MÖ 2000 – 1500)’dan sonraki yüzyıllara kadar develerin İsrail topraklarında evcil olmadıklarını ispatladılar. İncil’in tarihsel gerçekliğiyle çelişmesinin yanı sıra bu tarih yanılgısı olayların tasvir edilmesinden sonra metinlerin derlendiği konusunda doğrudan bir kanıttır.

Camel ride 1

Şu sıralar Tel Aviv Üniversitesi Arkeloloji ve Yakın Doğu Kültürleri Bölümü öğretim üyeleri Dr. Erez Ben-Yosef ve Dr. Lidar Sapir-Hen, evcilleştirilmiş develerin MÖ 12. yüzyıldan MÖ 9. yüzyıla kadar tahmin yürüterek Doğu Akdeniz’in güney bölgesine geliş zamanlarını tam olarak saptamak amacıyla Karbon-14 metodunu uyguluyorlar.

Tel Aviv Dergisi’nde son zamanlarda yayımlanan bulgular, İncil metinleri ve doğrulanabilir tarih arasındaki çelişkilere ileri derecede vurgular yapmaktadır. Dr. Ben Yosef, “Develerin topraklarımıza girişi çok önemli ekonomik ve sosyal bir kalkınmaya sebep olmuştur.” açıklamasında bulunmuştur.

Bakır Madenciliği ve Deve Biniciliği

İlgili Yazılar
1 250

Arkeologlar, develerin muhtemelen MÖ 2. milenyumun sonlarına doğru yük hayvanı olarak kullanılmak amacıyla Arap Yarımadası’nda evcilleştirildiğini tespit ettiler. İsrail’in de içinde yer aldığı Doğu Akdeniz’in güneyindeki İsrail-Ürdün sınırı boyunca Ölü Deniz’den Kızıl Deniz’e kadar uzanan ve antik bir bakır üretim merkezi olan Aravah Vadisi’nde bilinen en eski evcilleştirilmiş deve kemikleri bulunmuştur. Dr. Ben-Yosef 2009 yılındaki bir kazıda MÖ 11.yy ve 9. yy.’a ait olan deve kemiklerinin bulunduğu Aravah Vadisi bakır döküm kampının tarihini belirlemesinin ardından yine aynı bölgede 2013’te başka bir kazı daha başlattı.

Dr. Sapir-Hen ve Dr. Ben-Yosef, evcilleştirilmiş develerin Doğu Akdeniz’de tam olarak ne zaman ortaya çıktığını belirlemek amacıyla kazı bölgesinde yapılan diğer çalışmalar sonucu elde edilen bulguların analizinde Karbon-14 testiyle birlikte başka teknikler de kullandılar. Bütün kazılarda deve kemikleri, MÖ 10.yüzyılın üçüncü çeyreği ve İncil’e göre Patrikler Çağı ile Hz. Davut Krallığı sonrasındaki yüzyıllara ait arkeolojik katmanlardan özel bir şekilde ortaya çıkarıldı. Arkeologların Neolitik Çağ ve daha öncesinde Doğu Akdeniz Bölgesi’nde bulunduklarını düşündükleri vahşi develere ait olan bazı deve kemikleri de bulundu. Açıkça Aravah Vadisi’ndeki 9.yy’a ait olan tüm alanlarda deve kemiklerine rastlandı, ancak daha öncesine ait hiçbir kanıta ulaşılamadı.

Aravah Vadisi’ndeki evcil develerin varlığı görünüşe göre bakır madenciliği faaliyetlerindeki değişimlerle birlikte aynı zamana denk gelmektedir. Arkeolojik kanıtlara göre merkezi işgücü ve gelişmiş teknolojilerin aktif olarak kullanılmaya başlanmasıyla birçok maden ve döküm alanları kapatılmıştır. Araştırmacılar da antik Mısırlıların bu değişimleri dayatmış ve İncil ve Mısır kaynaklarında da belirtilen askeri bir çıkarma ile bölgenin keşfinden sonra evcilleştirilmiş develeri getirmiş olabileceklerini söylemektedirler.

Hörgüçlerle Hindistan’a

Evcilleştirilmiş develerin kökeni muhtemelen Aravah Vadisi’ni sınırlayan ve Doğu Akdeniz’in güney bölgesinde evcil develer için mantıken başlangıç noktası olan Arap Yarımadası’dır. Aslında Dr. Ben-Yosef ve Dr. Sapir-Hen Arap Yarımadası’nı terk eden evcilleştirilmiş develerin şuan Aravah Vadisi’nde gömülü olabileceğini söylemektedirler. Araştırmacılara göre ise İsrail ve ulaşımın zor olduğu tropikal bölgeler arasındaki ticaret, maymun ve katırlardan daha uzun yolculuklara dayanıklı, evcilleştirilmiş develer ile sağlanmış ve bu yüzden ticarette bir adım önde tutulmuşlardır. MÖ 7. yy ile birlikte Baharat Yolu gibi zamanın ticaret yolları Afrika’dan İsrail üzerinden Hindistan’a kadar uzanmıştır. Araştırmacıların da söylediği gibi -ekonomik ve sosyal tarihi derinlemesine değiştiren- develer, İsrail’in uçsuz bucaksız çöllerden öteye, en önemlisi de dünyaya açılmasına katkıda bulunmuşlardır.

 

Haber: Cem Kösemeci

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.