Arkeoloji ve Gezi Kültürü Dergisi

Cesur Yürek William Wallace’ın Kılıcı Gerçek Mi?

0 70

KILIÇ GERÇEKTEN DE İSKOÇYA’NIN CESURYÜREĞİNE Mİ AİT?

Şahane bulguların delilleri, çoğu zaman ardında sadece efsaneler bırakarak kaybolabiliyor (Tıpkı Tulli papirüsü ve Robin Hood’un sığınağı gibi). Ancak bazı eserler de bin yılı aşıp günümüze kadar gelebiliyor. Şu anda bu eserlerden bir tanesinin gerçek olup olmadığı ile ilgili tartışmalar sürüyor. Bahsedilen eser ise İskoç devrimci William Wallace’ın kılıcı. Kılıcın, Falkirk Savaşı’ndan (1298) Wallace’ın ölümüne kadar kullanıldığı düşünülüyor. Kılıç, William Wallace Anıtı’nda sergilenmeden önceki 700 yıllık süreçte pek çok kez el değiştirdi. Bu hikaye oldukça büyüleyici… Tabi kılıç gerçekse.
H.E Marshall’ın 1906’da yayımlanan İskoçya’nın Hikayesi (Scotland’s Story) isimli kitabındaki William Wallace tasviri

Kılıcın Tarihi

Günümüzde William Wallace (1270 – 1305) Mel Gibson’ın Cesur Yürek filminde canlandırdığı karakter olarak akıllarımızda yer ediyor. İskoçya Bağımsızlık Savaşları’nda Wallace’ın, öncelikle bir askeri lider olarak ve sonra sembolik bir şahsiyet olarak önemli bir yeri vardı. Bu iki savaş 1296’dan 1357’ye kadar sürdü. Savaşların sonunda İskoçya Krallığı, İngiltere Krallığı’ndan ayrılıp bağımsızlığını kazandı. (Gerçi iki krallık, evlilikler sayesinde iç içe geçecek ve 1707’de birleşerek Büyük Britanya Krallığı’nı kuracaktı.)

Wallace’ın kılıcı şu an İskoçya’nın Stirling şehrinde sergileniyor. Ağırlığı 2.7 kg, boyu ise 132 cm. Kabzasıyla beraber boyu 163 cm’e ulaşıyor. Kabzasına yakın olan kısmı 5.7cm genişliğinde ve en ucu 1.9 cm.

William Wallace’ın kılıcı

1305 yılında William Wallace, şerif (daha sonradan Dumbarton valisi) John de Menteith tarafından yakalanıp İngilizler’e teslim edildi. İşte tam bu noktada kılıcın hikayesi şüpheli bir hal alıyor. Menteith’in kılıcı alıp sakladığına veya kılıcın İngilizler tarafından bir başarı nişanı olarak Menteith’e verildiğine inanılıyor.

Sonraki 200 yılda kılıca dair hiçbir kayıt yoktu. Daha sonra 1505 yılında kayıtlar, İskoçya Kralı IV. James’in bir silahtara Wallace’ın kılıcını ipek bağcıklarla bağlaması, yeni bir kabza ve kabza topuzuyla beraber yeni bir kın ve kayış yapması için 26 şilin verdiğini gösteriyordu. Kralın bunları istediği kuşkusuzdu çünkü kabzanın, kının ve kayışın İskoçya’daki İngiliz yönetiminin hazinedarı olan Sör Hugh Cressingham’in kurutulmuş derisinden yapıldığı söyleniyordu. Eğer bu doğruysa 1505 yılına gelinene kadar kılıcın kabzası, kını ve kayışı muhtemelen epey kötü bir durumdaydı. Doğru değilse bile bunu düşünmek özellikle de bir İngiliz için oldukça rahatsız edici.

William Wallace’ın Westminister’da yargılanmasının tasvir edildiği bu resim Daniel Maclise’e ait.

Bundan sonra efsane yine şüpheli bir hal alıyor. 1644 yılında Wallace’ın kılıcının tüm tanımlarına uyan bir kılıç, Dumbarton kalesindeki Wallace Kulesi’nde bulunuyor. 1617 yılında inşaa edilen bu kulenin neden İskoçya halk kahramanının adını taşıdığı tam olarak belli değil ama en azından kaleyi ziyaret eden William Wordsworth’ün notlarından çıkarılacağı üzere 1808 yılı gibi geç bir zamana kadar bu kılıç Wallace’ın kılıcı olarak tanıtılmış.

Kılıç’tan 1825 yılına kadar haber alınamadı. İddiaya göre Londra Kulesi’ne tamir için gönderilmişti. Wellington dükü, kılıcı incelemesi için kılıç uzmanı Sör Samuel Meyrick’e yolladı. O zamanki teknoloji göz önüne alındığında Sör Meyrick sadece kılıcın asıldığı askıların tarihini belirleyebildi. Yani çalışmalarını şu şekilde noktalaması pek de şaşırtıcı değil: “Çift elle kullanılan bu kılıç Dumbarton kalesinde duruyor ve Wallace’ın dönemine ait.” Kılıcın asıldığı askılardan yola çıkılarak bu tarihlendirme doğru, ancak tarihi deliller askıların 1505 yılında değiştirildiğini gösteriyor.

Dumbarton kalesi, kayalıklar, kireç ocakları ve Clyde Nehri (1800)

Kılıcın Gerçekliği ile İlgili Tartışmalar Sürüyor

1888 yılında, yani 19 yıl sonra kılıç William Wallace Anıtı’na gönderildi. O günden bugüne hala orada sergileniyor. Ancak bu sergilenme sürecinde bir takım karışıklıklar, kargaşalar meydana geldi. 1912 yılında, kadın hakları aktivisti Ethel Moorhead, kadınların da politik haklara sahip olması gerektiğine dikkat çekmek için kılıcın durduğu vitrini kırdı.

Kılıç, 1936 yılında Glasgow Üniversitesi’ndeki bir grup İskoç milliyetçisi tarafından çalındı. Daha sonradan, kılıcın çalınmasının yarattığı endişe ve üzüntüyü fark ettiklerinde kılıcı iade ettiler. Son olarak kılıç Mayıs 1972’de tekrar çalındı ve aynı yılın ekim ayında geri getirildi. Ayrıca kılıç, pek çok müze sergisinde yer almak için dünyayı dolaştı. Örneğin 2005 yılında New York’a götürüldü ve Tartan Günü kutlamalarının ana unsuru oldu.

Sterling, İskoçya
İlgili Yazılar
1 254

Kılıcın gerçekliğiyle ilgili tartışmalar hala devam ediyordu. Tarihçiler, bu kadar büyük bir kılıcın sadece at üstünde kullanılabileceğini savunuyordu. Bazıları da kılıcın ayakta kullanılabilmesi için William Wallace’ın en az 1.96 boyunda olması gerektiğini belirtiyorlardı. O zamanki ortalama uzunluk 1.70’ti.

Fakat tarihçi David Caldwell kılıcın en az üç ayrı parçanın kaynaklanmasıyla ortaya çıktığını belirtiyor. Bununla beraber kılıcın çok ve hor kullanıldığı görülebiliyor. Caldwell inceleme raporunda, kılıcın onarım tarihinin askılığının onarım tarihine uygun olması gerektiğine yer veriyor.

“Parçalardan en az ikisi uyumlu değil. 87.7 cm’lik alt kısım elmas biçimindeyken üst kısım daha düz. Üst kısım daha dar bir kılıca aitmiş gibi görünüyor. Muhtemelen tek elle kullanılan bir kılıca çift el görünümü vermek için genişletilmiş. Tam olarak tarihlendirmek mümkün olmasa da 13. yüzyıldan kalmış gibi görünüyor.”

D.W Stevenson tarafından yapılan William Wallace büstü. Edinburgh, İskoçya

Caldwell bu uyumsuzluğun, Wallace’ın ününü arttırabilmek için kazara veya kasten yapılmış olabileceğini söylüyor.

Tarih kesin olarak bilemese de Wallace’ın kılıcının İskoçya için yüzyıllardır sembolik bir önemi var. Bugün kılıç William Wallace Anıtı’nda halkın teşhirine sunuluyor. Her İskoç bu kılıcı görmeli, üzerinde araştırmalar yapmalı ve kendi tarihleri için ne kadar önemli olduğunu tekrar tekrar hatırlamalı.

ANTİK DÖNEMİN PARALI ASKERLERİ: KELT SAVAŞÇILAR

HIRS VE DÜŞÜŞ: TAPINAK ŞÖVALYELERİNİN HAZİNESİ VE YIKILIŞI

ARKEOLOGLAR, İSKOÇ KRALININ UZUN SÜREDİR KAYIP OLAN MEZARININ PEŞİNDELER

Çeviri: Eylül Özgiray

Kaynak: ancient-origins “The Wallace Sword: Was it Truly Wielded by the Famous Scottish ‘Braveheart’?”

By Kerry Sullivan

Sources:

BBC. “Around Scotland, Wallace and Bruce.” Scottish Wars of Independence. The BBC, 2017. Web. http://www.bbc.co.uk/scotland/education/as/warsofindependence/info.shtml?loc=sword

Caldwell, David H. “The Wallace Sword.” The Wallace Book. Ed. Edward J. Cowan. Edinburgh: John Donald, 2014. N. pag. Print.

Lawton, Daniel. “William Wallace.” The Cutting Edge. The Knife Depot, 10 Apr. 2011. Web. https://www.knife-depot.com/blog/comment-first-on-this-post-and-win-a-51-inch-william-wallace-medieval-sword/

The National Wallace Monument. “The Wallace Sword.” Wallace Monument. Stirling Tourist Board, 2017. Web. http://www.nationalwallacemonument.com/sir-william-wallace/the-wallace-sword/

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.