Buz Devri Avrupa’sının Genetik Tarihi

Buz Devri Avrupa’sının Genetik Tarihi

Buz tabakası gerilediğinde, Avrupa, güneybatı Avrupa'dan gelen tarih öncesi insanlar tarafından yeniden mesken tutuldu.(örn. İspanya). Sonra, 14.00 yıl önceki yeni bir olayda, güneydoğudan topluluklar (Örn. Türkiye, Yunanistan) ilk insan grubunun yerini alarak Avrupa’ya yayıldılar.

Howard Hughes Sağlık Enstitüsü Araştırmacılarından David Reich tarafından Harvard Tıp Okulu’nda  yürütülen yeni bir çalışmaya göre, tarih öncesi insan

‘Sonunda Bir Yanlıştan Geri Dönüldü’: Eski Atanın Kalıntılarını Gömüyorlar
Van Gogh’un Kullandığı Teknik 35 Bin Yıl Öncesine Dayanıyor
İstanbul Avcılar’da 1400 yıllık ilaç şişeleri bulundu

Howard Hughes Sağlık Enstitüsü Araştırmacılarından David Reich tarafından Harvard Tıp Okulu’nda  yürütülen yeni bir çalışmaya göre, tarih öncesi insanlara ait antik DNA analizleri,  Avrupa’da 45.000 ila 7000 yıl öncesine dayanan dramatik nüfus dalgalanmalarının anahatlarını ortaya çıkarıyor. Mayıs 2016’da Nature dergisinde yayınlanan yeni genetik veriler, tarih öncesi insan topluluklarında yaklaşık 19.000 yıl önce meydana gelen ve Buzul Devri’nin son zamanlarıyla yakından bağlantılı olduğuna inanılan iki büyük değişimi meydana çıkardı. Buz tabakası gerilediğinde, Avrupa, güneybatı Avrupa’dan gelen tarih öncesi insanlar tarafından yeniden mesken tutuldu.(örn. İspanya). Sonra, 14.00 yıl önceki yeni bir olayda, güneydoğudan topluluklar (Örn. Türkiye, Yunanistan) ilk insan grubunun yerini alarak Avrupa’ya yayıldılar.  Arkeolojik araştırmalar, modern insanların yaklaşık 45.000 yıl önce Avrupa’yı silip süpürdüğünü ve Neandertal araçlarının arkeolojik kayıtlardan yok olmasının da gösterdiği üzere Neandertallerin neslinin tükenmesine neden olduklarını göstermiştir diye açıkladı Reich. Araştırmacılar aynı zamanda, Buzul Çağı boyunca– Yaklaşık 12.000 yıl önce sona eren uzun süre, en yoğunluğu 25.000 ila 19.000 yıl önce arasında— buz kütlelerinin İskandinavya’yı ve Kuzey Avrupa’yı Kuzey Fransa’ya kadar kapladığını biliyorlar. 19.000 yıl önce buzulların çekilmesi başladığında tarih öncesi insanlar Kuzey Avrupa’ya tekrar yayılmaya başladılar.

Neanderthal Müzesi’nde bir tarih öncesi insan canlandırması.

Neanderthal Müzesi’nde bir tarih öncesi insan canlandırması.

Fakat bu çalışmadan önce, 45.000 ila 7.000 yaşında tarih öncesi Avrupalı modern insanların yalnızca dört numunesi vardı, bunlar için genomik veriler mevcuttu. Ki, bu da insan nüfusunun bu dönemde nasıl göç ettiğini ya da evrimleştiğini anlamayı imkansız hale getirdi. “Bu geniş Avrupa dönemini dört örnekle temsil etmeye çalışmak, dört hareketsiz görüntü içeren bir filmi özetlemeye çalışmak gibidir. 51 numune ile her şey değişir; anlatı yayını izleyebiliriz; zaman içindeki dinamik değişikliklere dair canlı bir kanı edinebiliriz. “ dedi Reich. Ve ekledi: “ Ve gördüğümüz, iklimin dramatik şekilde değiştiği zamanda vuku bulmuş, son 7.000 yıldan daha karmaşık olmayan, nüfus değişimi ve göçe ilişkin çok sayıda olayla şekilllenmiş, geniş ve dramatik bir ölçekli bir yer değiştirme ve göç geçmişidir.

Genetik veriler, 37.000 yıl öncesinden itibaren, tüm Avrupalılar, Buz Çağı boyunca hayatta kalmayı başaran, tek bir kurucu nüfustan geliyorlar diyor Reich. Kurucu nüfusun Avrupa’nın farklı bölgelerinde derin kökleri vardır; bunlardan biri Belçika’dan bir örnekle temsil edilmektedir. Reich, bu kolun 33.000 yıl önce Avrupa’nın büyük bölümünde yerinden edilmiş gibi görünmesine karşın, yaklaşık 19.000 yıl önce buna bağlı bir topluluğun Avrupa boyunca yeniden yayıldığını açıkladı. Bu soyun gözlemlendiği en eski örneğe dayanarak, topluluğun Buzul Çağı zirve noktasına ulaştıktan sonra günümüz İspanya’sından yayıldığı teorisi akla yatkın görünmektedir.

Genleri incelenen 51 eski modern insanın yeri ve yaşı. (Qiaomei Fu et al./Nature)

Genleri incelenen 51 eski modern insanın yeri ve yaşı. (Qiaomei Fu et al./Nature)

Araştırmacıların saptadıkları ikinci olay 14.000 yıl önce gerçekleşti. “Avrupa’da yeni bir nüfus cirosu görüyoruz ve bu sefer batıdan değil doğudan gibi görünüyor.” diyor Reich. “ Avrupa boyunca yayılan ve daha önce oralarda yerleşik insanları güneybatıdan itibaren yerlerinden eden çok farklı genetik tipler görüyoruz. Bu insanlar, binlerce yıl boyunca, tarımın ortaya çıkışına kadar var olmaya devam ettiler.

Araştırmacılar aynı zamanda, modern insanın Avrupa boyunca yayıldığı dönemden, yaklaşık 45.000 yıl öncesinden Neandertal melezleri de saptadılar. Tarih öncesi insan popülasyonları, Neandertal DNA’sının yüzde üç ila altısını içeriyordu, ancak günümüzde bu oran insanların çoğunda sadece yüzde iki civarındadır. “Neandertal DNA, modern insanlar için biraz zehirlidir.” diye açıklıyor Reich ve bu çalışma doğal seleksiyonun Neandertal soyu ortadan kaldırdığına dair kanıtlar sunuyor.  

Bu araştırma, David Reich’in laboratuvarının Svante Pääbo ve Johannes Krause’nin laboratuvarlarıyla işbirliği yaptığı ve bu eski kemiklerin DNA’sını çıkarmak ve analiz etmek için birlikte çalıştığı ortak bir çalışmaydı. Antik örnekler sıklıkla mikrobiyal DNA ve ayrıca örnekleri işleyen arkeologlardan veya laboratuar teknisyenlerinden gelen DNA’larla kirlenir. Bu problemleri ortadan kaldırmak için araştırma ekibi, çözeltide melez yakalama zenginleştirmesi adlı bir teknik kullandı.Ekip, insan genomundaki pozisyonlara tekabül eden 1.2 milyon 52-baz çift DNA sekansı kullandılar; bu DNA dizileriyle, belirli DNA segmentlerini hedeflemek için yem olarak ilgileniyorlardı. Eski DNA’yı 1.2 milyon tarama dizisi üzerinde yıkadıktan sonra, araştırmacılar problar tarafından yakalanan eski DNA’yı sıraladılar.

Çek Cumhuriyeti’ndeki Dolni Vestonice ‘den 31.000 yaşındaki üç kafatası. Önümüzdeki beş bin yıl için, bu çalışmada analiz edilen tüm örnekler -Belçika’dan Çek Cumhuriyeti’ne, Avusturya veya İtalya arasında çok fazla bağ var, Gravettian arkeoloji kültürüyle ilişkili bir nüfus genişlemesini yansıtıyor.(Martin Frouz ve Jirí Svoboda)

Çek Cumhuriyeti’ndeki Dolni Vestonice ‘den 31.000 yaşındaki üç kafatası. Önümüzdeki beş bin yıl için, bu çalışmada analiz edilen tüm örnekler -Belçika’dan Çek Cumhuriyeti’ne, Avusturya veya İtalya arasında çok fazla bağ var, Gravettian arkeoloji kültürüyle ilişkili bir nüfus genişlemesini yansıtıyor.(Martin Frouz ve Jirí Svoboda)

Araştırmacı, örneklerin tutulmasından kaynaklanabilecek bulaşmayı ortadan kaldırmak için, numunelerin birçoğunun analizini, eski DNA’nın karakteristik lezyonlarına sahip dizilere – dizinin başındaki sitozin urasil hatasına – sınırladı. Modern DNA tipik olarak bu hatalara sahip değildir, dolayısıyla analizleri, bunları yapan dizilere kısıtlayarak kontaminasyonu önleyebilirsiniz, dedi Reich.

Eski kemiklerden genetik veri elde etme yeteneği, sadece son beş ya da altı yıldır kullanılan yeni bir teknolojidir.” diye vurguladı Reich. “Bu, daha önce bakılmamış olan şeylere bakmayı mümkün kılan yeni bir bilimsel araçtır.

Üst Resim: NYC – AMNH: Spitzer Hall of Human Origins – Cro Magnon diyoraması. Bu diyorama, Buzul Çağı boyunca Homo Sapien’leri tasvir ediyor. Mezhirich, Ukrayna.(CC BY-NC-ND 2.0)

‘Buz Çağı Avrupa’sının genetik tarihi’ makalesi Science Daily’de yayımlanmıştır.

Kaynak: Howard Hughes Medical Institute. “The genetic history of Ice Age Europe.” ScienceDaily. ScienceDaily, 2 May 2016.

Çeviren ve Düzenleyen: Zeynep Gencer

COMMENTS

DISQUS: 0
15000onon