Bulunan Kitabeler Çin’in Tek Kadın Kükümdarı Wu Zetian’ın…


1,300 Yıllık Mezar Çin’in Tek Kadın Hükümdarı Tarafından İdam Edilen Ailenin Kaderini Ortaya Çıkardı

1,300 yıllık mezarda bulunan eserler ve kitabeler Çin’in tek kadın hükümdarı Wu Zetian’ın kısa fakat oldukça olaylı saltanatına ışık tuttu. Xi’an şehrindeki bir mağarada yer alan mezar, Wu’nun Zhou hanedanı boyunca üst düzey görevli olan Yan Shiwei ve karısı Leydi Pei’nin kalıntılarını bulundurmaktadır. Hayret verici seramik heykelciklerin ve altın çerçeveli süslü aynanın yanı sıra bölge, Shewei ve ailesini anlatan taşlar üzerine kazınmış birkaç kitabeyi de içerir.

çin kadın hükümdar

Aslında 2002’de Xi’an Arkeoloji ve Kültürel Mirası Koruma Şehir Kurumu araştırmacıları tarafından yapılan keşif, Çin Kültürel Eserleri dergisinde ancak son zamanlarda bildirildi. Çalışma, Wu Zeitan’ın İmparator Gaozong’un cariyeliğinden imparatoriçeliğine ve Çin Hükümdarlığı makamında iktidara yükselmesini tasvir ediyor. Wu Zeitan, Gaozong’un 683 yılındaki ölümünün ardından en genç oğlu Li Dan’ı hükümdarlığa yöneltirken kendisi de dul imparatoriçelik makamını korumuş.

Bu zaman boyunca Yan Shiwei, (günümüz Yangzhou’sunda yer alan) Jiangdu’da subay olarak hizmet veriyormuş. Shiwei, Xu Jingye tarafından İmparator Ruizong’a karşı bir isyana katılma teklifini Wu Zeitan’a sadakatini sunarak reddetmiş. Kitabeye göre asilerin baskılarına yenik düşmemek için kolunu kıracak kadar ileriye gitmiş. İsyan patlak verdikten sonra Wu Zeitan Dul İmparatoriçe olarak iktidarını geri almış ve Shiwei bir terfi ile ödüllendirilmiş. Kitabeler şöyle devam ediyor:

İsyan bastırıldıktan sonra bey ödülünü aldı. Lanxi Vilayeti Wuzhou Makamı yargıçlığına retfi etti ve kapanış mahkemesi üstadı ünvanını aldı.

mezarda bulunan yazıt
Yan Shiwei’nin mezarında bulunan kitabeler

609’da Wu Zeitan, yeni kurulan Zhou hanedanının hükümdarlığını üstlenmiş. Kadınların Çin tahtına çıkmasını yasaklayan geleneksel veraset sisteminin savunucularından gelen yoğun itirazlara rağmen Wu Zeitan’ın saltanatı imparatorluğun Orta Asya’ya kadar genişlemesine tanık olmuş. Yan Shiwei daha sonra onun en sevdiği yetkili olmuş ve otoritesine karşı çıkanları ve itiraz edenleri yok etme sorumluluğu ile görevlendirilmiş. Kitabeler söyle belirtiyor:

Bey, yaz güneşi gibi ısıtıcı olmanın yanı sıra kış ayazı kadar keskindi ve otokontrolü öğrenmek için insanları yanına çekti ve idari düzen kuruldu… [o] merkez bölgeye atandı ve dağların ve nehirlerin kontrolünü sağladı.

Fakat çok geçmeden hükümdar Yan Shiwei’nin idamını buyurmuş. Kitabelere göre, kardeşi Zhiwei’nin Wu Zeitan’a düşman olduğunun öğrenilmesinden sonra Shiwei ve ailesi idama mahkum edilmiş. Cezalarını daha da ileri götürmek amacıyla onlara düzgün bir cenaze yapılmamış ve cesetleri pervasızca mağaranın içinde bırakılmış. Kitabeler söyle diyor:

Kardeşi Zhiwei’nin suçuna yardım ve yaltaklık sebebiyle Yan Shiwei toplu cezalandırma ile idam edildi… Tüm aile toplu cezalandırmaya mahkum oldu ve hepsi idam edildi.

Zu Weitan’ın tahttan indirilmesi ancak Çin İmparatoru olmasından onbeş yıl sonra 705’te gerçekleşmiş ve kısa süre sonra 81 yaşında ölmüş. Bu, çalkantılı Zhou hanedanının sonu ve Tang hanedanının yükselişi olmuş. Kitabeler söyle belirtiyor:

Tang Hanedanı’nın dirilişi [Yan Shiwei’ye] aklama getirdi. Bu yüzden kalıntıları doğduğu yere gömülmek üzere çıkarıldı… Mezar kalıntılarına mesken olarak yapıldı.

figürin
Alev şekilli yele ile süslü mezar muhafızı da mağaranın içinde bulundu.

 

Haber Düzenleme: Berkan Seyhan

Kaynak: hexapolis

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

log in

reset password

Back to
log in