Arkeoloji ve Gezi Kültürü Dergisi

Araştırmacılar, Tunç Çağı Öncesinin Kirlenmiş İlk Nehrini Bulmuş Olabilirler

0 3

Endüstriyel kirlilik günümüze ait bir olay olarak görünse de ancak aslında uluslararası araştırmacıların oluşturduğu bir ekip, yaklaşık 7000 yıl önce kirlenmiş olan dünyanın ilki sayılabilecek kirli nehrini keşfetmişlerdir.

Güney Ürdün’ün Vadi Faynan bölgesinde şu anda kurumuş halde olan nehir yatağında,Waterloo Üniversitesi Antropoloji Bölümünden Profesör Russell Adams ve iş arkadaşları bu ilk kirliliğin bakır yanmasından kaynaklandığını kanıt olarak göstermişlerdir. Buradaki Neolitik insanlar ise, metalürjinin (metal bilimi) gelişmesinin, metalleri nasıl eriteceklerini öğrenerek, ilk aşamalarında olmuş olabilirler.

Total Environment of Science’da yayımlanan araştırma bulguları, tarihte bir dönüm noktası olan insanların taş kullanarak alet yapmaktan, metal kullanarak alet yapmaya geçtikleri zamana ışık tutmuştur.  Kalkolitik veya Bakır Çağı olarak da bilinen bu dönem, Neolitik Çağın ya da Taş Devrinin sonu ile Tunç Çağının başlangıcı arasında bir geçiş dönemidir.

Adams: ‘’Bu topluluklar, ateş, çömlekçilik ve bakır cevheri ile deney yapıyorlardı ve bu üç bileşen ise ilk cevherlerden bakır metal üretiminin parçalarındandır. Teknolojik yenilikler, toplumda metallerin yaygınlaştırılması ve benimsemesi modern dünyanın başlangıcına işaret etmektedir.’’

O zamanın insanları, kömürü ve bu alanda bol miktarda bulunan mavi-yeşil bakır cevheri ile çanak-çömlek potalarını veya kaplarını birleştirerek elde ettikleri karışımı ateşin üstünde ısıtarak bakırı oluşturmuşlardır. Süreç zaman alıcıydı ve yoğun emek istiyordu bu nedenle de, bakırın insan toplumlarının merkezi bir parçası haline gelmesi binlerce yıl sürmüştür.

FOTOĞRAF:  ARAŞTIRMACILARIN KİRLİLİĞE KANIT OLARAK BAKIRIN YANMASINI KEŞFETTİKLERİFAYNAN VADİSİ, ÜRDÜN
FOTOĞRAF: ARAŞTIRMACILARIN KİRLİLİĞE KANIT OLARAK BAKIRIN YANMASINI KEŞFETTİKLERİFAYNAN VADİSİ, ÜRDÜN

Bakır üretiminin ilk aşamalarında yapılan cisimlerin birçoğu sembolikti ve toplum içerisinde toplumsal bir işlevi yerine getiriyordu. Nadir ve egzotik ürünlere ulaşmak, bireylerin itibar kazanma yoluydu. 

İlgili Yazılar
1 250

Zaman geçtikçe, bölgedeki topluluklar büyüdü ve bakır üretimi de genişledi. İnsanlar, M.Ö. 2600 yılından itibaren, mayınlar, eritme ocakları ve fabrikalar inşa etmişlerdir.

Adams, bu bölgenin dünyadaki ilk sanayi devrimine ev sahipliği yaptığını, gerçekten de gelişen teknolojinin merkezi olduğunu söylemiştir.

Ancak insanlara artan metal üretimi pahalıya patlamıştır. Cüruf, eritmeden sonra kalan atık madde, kalmıştı. Cüruf bakır, kurşun, çinko, kadmiyum ve hatta arsenik, cıva ve talyum gibi metalleri içermekteydi. Bitkiler bu maddeleri emerken, insanlar, keçi ve koyun gibi hayvanlar da bunları tüketmişler; böylece atıklar çevrede birikmişlerdir.

Adams, binlerce yıllık bakır madenciliği ve üretiminden kaynaklanan kirliliğin, eski toplumlarda yaygın sağlık sorunlarına yol açmış olabileceğini düşünüyor. İnfertilite, malformasyonlar ve erken ölüm,  kirliliğinetkilerinden olabilirdi. Araştırmacılar, Roma dönemine ait insan kemiklerinde yüksek miktarda bakır ve kurşun bulunduğunu tespit etmişlerdir.

arastirma-arkeoloji
Adams ve uluslararası araştırmacılar ekibi, şimdi bu kirliliğin etkilerini M.Ö. 3200 civarında başlayan Bronz Çağ’da genişletmeye çalışmaktadırlar. Faynan bölgesi, insan meşguliyetleri açısından uzun bir tarihe sahiptir ve ekip ise  metallerin ve endüstriyel ölçekli üretimlerinin insan toplumlarının merkezi haline geldiği zamanda kirliliğin nasıl genişlediği ve yayıldığını araştırmaktadır.

Tunç Çağı’ndan Günümüze Gelen Bir Savaşçı

Çeviri: Gülnihal Kafadar

Kaynak: eurekalert

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.