Arkeoloji ve Gezi Kültürü Dergisi

Amber Fosili, Çiçekli Bitkilerde Antik Üremeyi Açıklıyor

Bu çiçek şimdiye dek bulunan en mükemmellerden biri olan 100 yıllık amberin içinde korunmuş (Kaynak: Oregon Eyalet Üniversitesi)
0 20

Çiçekli bir bitkideki – Kretase Dönemi’nden (Mezozoik Zaman’ın üç alt bölümünden sonuncusu, günümüzden 142 milyon yıl önce başlayıp 65 milyon yıl önce sona erdiği kabul edilir) 18 minik çiçekli bir demet –  gelecek nesiller için bazı yeni tohumların yapım sürecinde eşeyli çoğalmanın en eski kanıtını ortaya çıkaran 100 milyon yıllık bir amber parçası keşfedildi.

Günümüzde nesli tükenmiş bir bitki içinde tamamen korunmuş görüntü, orta Kretase Dönemi’nde,  eşeyli bitkiler dünyanın çehresini sonsuza dek değiştirirken, güzellik, biyoçeşitlilik ve besin eklerken oluşturulan tasvirin bir parçası olarak ortaya çıktı.

Bu sonuç, günümüzde hala yararlanılan angiospermler (kapalı tohumlu bitkiler) ya da eşeyli bitkilerin üreme süreciyle aynı olduğunu ortaya koydu.

Oregon Eyalet Üniversitesi ve Almanya’dan araştırmacılar fosillerde bulduklarını Texas Botanik Enstitüsü Dergisi’nde yayımlanmış.

Bu çiçek şimdiye dek bulunan en mükemmellerden biri olan 100 yıllık amberin içinde korunmuş (Kaynak: Oregon Eyalet Üniversitesi)
Bu çiçek şimdiye dek bulunan en mükemmellerden biri olan 100 yıllık amberin
içinde korunmuş (Kaynak: Oregon Eyalet Üniversitesi)

Bu makalede; çiçeklerin kendileri dikkate değer bir halde olduğu, bunca zaman amberin içinde saklanan birçok bitki ve böcekte olduğu gibi, ağaçtan akan özler numuneleri örtmüş ve bir fosilleşiş yarı kıymetli taşa dönüşüm sürecini başlattığı bilgisi yer alır. Aynı zamanda çiçek demeti amberde şimdiye dek bulunan en eksiksiz parçalardan biri olarak görülür, eşeyli bitkilerin çoğu hala oldukça ufak olduğu bir zamanda ortaya çıkmış olduğu belirtilir. Daha dikkat çekici olanın polen borularının polenin iki tohumunun içinden büyüyen ve çiçek stigmasının(dişi üreme sisteminin alıcı parçası) içine nüfuz eden mikroskobik görüntüsü olduğu bunun yumurtanın döllenmesi için ortam hazırlar ve tohum oluşum sürecini başlatır – üreme eylemi tamamlandığı açıklanır.

İlgili Yazılar
1 252

‘’Kretase Dönem çiçeklerinde, polen tüpünü açıkça stigmaya girerken gösteren bir fosil daha önce görmemiştik” diyor Oregon eyalet Üniversitesi Bilim Yüksekokulu’nda Birleştirici Biyoloji Bölümü’nde fahri profesör olan George Poinar. ‘’Bu, amber fosilinin güzelliği. Reçinenin (polen tanesi gibi yapı) içine girdikten sonra hemen korundular ve tüpler bir mikroskopla saptanabildi.’’ “Bu çiçeklerin poleni yapışkan gibi göründü”, diyor Poinar, polen yayan bir böcek tarafından taşındığını farz ediyor ve bu uzak dönemde hayatın biyolojisi ve biyoçeşitliliğin içyüzünü anlamayı kolaylaştırıyor. O zamanlarda bitki yaşamının çoğu kozalaklı ağaçlar, eğrelti otları, yosunlar ve palmiyelerden ibaretti.

Eşeyli bir bitkideki cinsel üreme prosesini gösteren bu tipin bilinen tak fosili çok eski bir zamandan kalma çiçekteki polen tüpünün stigmayı döllemesi (Kaynak: Oregon Eyalet Üniversitesi)
Eşeyli bir bitkideki cinsel üreme prosesini gösteren bu tipin bilinen tak fosili çok eski bir zamandan kalma çiçekteki polen tüpünün stigmayı döllemesi (Kaynak: Oregon Eyalet Üniversitesi)

Kretase Dönemi boyunca, çiçekli bitkilerin yanında yeni memeli ve kuş soyları ortaya çıkmaya başlıyordu. Ancak dinozorlar hala dünyada hüküm sürüyordu.

‘’Çiçekli bitkilerin evrimi Dünya’daki yaşamın biyoçeşitliliğinde muazzam bir değişime neden oldu, ‘’diyor Poinar. “Bu küçük çiçekli bitkilerle çeşitli tür böceklerin ve diğer hayvan yaşamının arasındaki birlikteliği başarılı dağılma ve bugün dünyanın neredeyse her yanındaki bu bitkilerin evrimine yol açtı. İlginç olan şu ki,100 milyon yıl kadar önce zaten saptanmış olan üreme mekanizmaları bugün hala bizimle birlikte.”

Fosiller Myanmar’ın – önceden Burma olarak bilinen –  Hukawng Vadisi’ndeki amber madeninden çıkarıldı. Çiçeğim henüz tanımlanan cins ve türleri Micropetasos burmensis olarak isimlendirildi.

 

Haber: Elif Begüm İltan

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.